طب سنتی

طب سنتی (ایرانی)

اقدامات درمانی که به نام کلی طب سنتی در ایران می‌شناسیم، زیرمجموعه‌ای از اقدامات درمانی جهانی با روش‌های سنتی هستند. به این اقدامات درمانی، طب مکمل گفته می‌شود.

       آنچه در این مقاله می‌خوانید:

  • طب سنتی، مکمل یا جایگزین چیست؟
  • طب سنتی چه ویژگی‌هایی دارد؟
  • روش‌های درمانی در طب سنتی کدام است؟
  • انواع خدماتی که طب سنتی ایرانی ارائه می‌دهد، کدام است؟

طب سنتی، مکمل یا جایگزین چیست؟ 

طب مکمل (جایگزین) یا طب طبعی یا کل‌نگر، مجموعه‌ای از روش‌های تشخیصی و درمانی است؛ مبنای آن حفظ سلامتی انسان و پیشگیری از بیماری است و سپس درمان.

این مجموعۀ اقدامات سلامتی و درمانی تاریخی چندهزارساله دارند. امروزه طب مکمل از میان مردم به دانشگاه‌ها و مراکز علمی راه پیدا کرده است و در کنار درمان‌های معمول پزشکی از آن استفاده می‌شود. طب مکمل در شاخه‌های مختلف در دانشگاه‌های جهان انجام می‌شود. پژوهش در این زمینه روز به روز در حال گسترش است. 

مرکز ملی طب سنتی در آمریکا (NCCAM) روش‌های طب مکمل را در پنج زمینۀ بزرگ دسته‌بندی کرده است:

  • سیستم‌های پزشکی جایگزین (طب سنتی ایران، هند، چین، هومیوپاتی و ناتوروپاتی)
  • درمان‌های مبتنی بر بیولوژی (مکمل‌های غذایی، داروهای گیاهی، رژیم غذایی، مگاویتامین‌تراپی)
  • شیوه‌های دستکاری بدن (کایروپراکتیک، استئوپاتی، رولفینگ، الکساندر تکنیک، ماساژدرمانی
  • انرژی درمانی (ریکی، لمس شفابخش، تای چی چوان، چی کونگ)
  • درمان‌های ذهن‌بدن (مدیتیشن، هیپنوتیزم، شفای ذهنی، هنردرمانی، موسیقی‌درمانی، یوگا)

البته هنوز تمام روش‌های طب مکمل از نظر علمی تأیید نشده‌اند و به بررسی بیشتر نیاز دارند. این روش‌ها اغلب در کنار درمان‌های معمول، به‌تنهایی و حتی همراه با هم انجام می‌شوند.

طب سنتی چه ویژگی‌هایی دارد؟

طب سنتی کل‌نگر است

اساس درمان و پیشگیری در طب مکمل نگاهی همه‌جانبه و کلی به زندگی انسان دارد. ریشۀ بیماری‌های جسمی را در نبود تعادل در جسم و روح و سبک زندگی می‌داند.

برای هر بیماری در بدن تمام شرایط جسمی، روحی و روانی فرد بررسی می‌شوند و تلاش پزشکان طب مکمل این است که در ابتدا مشکلات کلی جسمی و روانی بیمار را برطرف کنند؛ چون بر این باورند که با برطرف‌شدن این مشکلات بیماری‌های خاص درمان می‌شوند؛ برخلاف طب نوین که در درمان، بر علائم خاص آن بیماری تمرکز می‌کند.

طب سنتی، عوارض طب نوین را ندارد

بسیاری از عوارضی که در درمان‌های نوین وجود دارد در طب مکمل دیده نمی‌شود و بیماران رنج کمتری را متحمل می‌شوند.

طب سنتی، ارزان‌تر از طب نوین است

هزینۀ سنگین درمان‌های نوین بر کسی پوشیده نیست. این هزینه‌ها درمان را برای بیماران کم‌درآمد مشکل‌تر می‌کند. در حالی که طب مکمل با تأکید بر پیشگیری و تمرکز بر سلامتی کلی بدن هزینه‌های بسیار کمتری دارد.

امروزه طب مکمل در کنار درمان‌های نوین پزشکی با عنوان طب تلفیقی مورد توجه مدیران و استراتژیست‌های درمانی قرار گرفته است. این شیوه تلاشی است برای اینکه بیماران با کم‌هزینه‌ترین و کم‌عارضه‌ترین روش‌های درمانی مشکلات خود را برطرف کنند.

 

روش‌های درمانی در طب سنتی

برخی از روش‌های طب مکمل عبارت‌اند از:

هومیوپاتی:  تقویت توانایی سیستم خوددرمانی و دفاعی بدن یا نیروی حیات عمل

کایروپراکتیک: درمان اختلالات ستون فقرات و عضلات با تکنیک‌های خاص

رفلکس‌درمانی: در نظر گرفتن دست و پا به‌عنوان آیینۀ بدن و ارتباط آن‌ها با بیماری‌ها در بخش‌های مختلف بدن

 

در این مقاله بخشی از طب مکمل را که به عنوان طب سنتی یا ایرانی از آن یاد می‌شود، معرفی می‌کنیم:

طب سنتی ایرانی 

طب سنتی به مجموعه‌ای از علوم نظری و عملی گفته می‌شود که برای تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری‌های جسمی و روحی به کار گرفته می‌شوند. طب سنتی ایرانی قدمتی۳۰۰۰ ساله دارد. اصول طبابت در طب سنتی، بر پایۀ چهار طبیعت مزاج انسان عبارت از بلغم، صفرا، سودا، خون، هم‌چنین بر گرمی و سردی مزاج فرد استوار است.

در کلینیک دکتر سریتا خدمات طب سنتی به وسیلۀ پزشکان مورد تأیید مراکز علمی در بخش‌های زیر انجام می‌شود:

  • اعمال یداوی شامل:

حجامت و بادکش

زالودرمانی

فصد (رگ زدن)

دلک و غمز

  • صندلی تعریق
  • تخت میگان

حجامت و بادکش

حکیمان بزرگ ایرانی، مانند رازی، بوعلی و… حجامت را ابزاری قدرتمند و محوری برای پیشگیری، در بیماری‌ها و درمان آن‌ها دانسته‌اند. حجامت در ٤١ کشور جهان به رسمیت شناخته شده است و انجام می‌شود. در ایران  نیز حجامت جایگاه ویژه‌ای دارد.

بیشترین کاربرد حجامت در زمینۀ پیشگیری است؛ از بدن در مقابل ابتلا به انواع بیماری‌ها محافظت می‌کند. در درمان بیماری‌هایی مانند سردردهای عصبی و میگرنی، چربی، قند، اورۀ خون، سنگ‌های کلیوی و کیسۀ صفرا موثر است.

حجامت دو نوع دارد: حجامت خشک که به آن بادکش می‌گویند و حجامت تر که در آن عمل خون‌گیری انجام می‌شود.

زالودرمانی

زالو از گونۀ نرم‌تنان آبزی است که در مناطق مرطوب زیست می‌کند. استفاده از زالو برای خون‌رسانی دوباره به مناطقی از بدن که عروق وریدی آن‌ها آسیب دیده یا بسته شده‌اند، زالو درمانی می‌گویند.

ابن سینا در کتاب قانون به انواع زالو اشاره کرده است. بزاق دهان زالو خاصیت ضد انعقاد دارد، رگ‌ها را باز می‌کند و به مغز و کل بدن خون می‌رساند.

همچنین از زالودرمانی در این موارد استفاده می‌شود: جراحی‌هایی كه عضوی پیوند شده، درمان آب سیاه چشم که به‌دلیل اختلال در شبکۀ عروقی چشم به وجود می‌آید، تسكین درد و كاهش التهاب‌های مفصلی و استخوانی و…

فصد (رگ‌زدن)

فصد واژه‌ای عربی و در اصل به معنای شکافتن و زدن رگ است. هنگام ضرورت، به خارج‌کردن خون از وریدها (سیاهرگ‌ها) برای مداوای برخی بیماری‌ها فصد گفته می‌شود. بسیاری از حکما و پزشکان طب سنتی معتقدند زمانی که اخلاط چهارگانه به‌دلیل پرخوری، روی‌هم‌خوری و کم‌تحرکی در بدن افزایش یابد با عمل فصد می‌توان تعادل را به آن بازگرداند.

دلک و غمز

یکی از روش‌های علمی و تجربی طب سنتی که بدون هیچ عارضه‌ای بر تمام غدد و اعضای بدن تأثیر دارد به نام دلک (ماساژ) و غمز (رگ‌گیری) شناخته می‌شود و در جهان یک مکتب طبی شناخته‌شده است. 

از فواید آن به این موارد می‌توان اشاره کرده:

تسریع انتقال مایع درون‌بافتی به عروق لنفی، بهبود گردش خون و خارج‌کردن و پراکندن رسوبات در شریان‌ها، تحریک و بازتوانی رشته‌های عصبی، رفع التهابات عصب سیاتیک در پا و ستون فقرات و رفع اسپاسم‌های عصبی و حرکتی، جلوگیری از رخوت و سستی ماهیچه‌ها، تحریک و تقویت توان جسمی، اصلاح مزاج‌های چهارگانه و… .

تخت میگان یا مگان

 تخت میگان نوعی سیستم ماساژ حرارتی جدید است که با استفاده از آموزه‌های طب شرق و غربی طراحی شده است. در این تخت از لامپ‌های حرارتی گاز هلیوم و ماساژ با سنگ یشم، انواع اشعۀ مادون قرمز استفاده می‌شود که نقاط طب سوزنی را تحریک می‌کند و قابلیت‌های ماساژ حرارت، طب فشاری، و تکنیک‌های درمان دستی را ترکیب کرده است.

برخی از مهم‌ترین مزایای استفاده از تخت مگان عبارت‌اند از:

 بهبود انعطاف‌پذیری عضلات و چرخش خون در بدن، کاهش درد و سفتی، کمک به درمان آرتروز و فیبرومیالژیا، بهبود عملکرد مغزی، کاهش فشار ذهنی، بهبود عملکرد حافظه و…

شمع گوش

در روش درمانی شمع گوش با استفاده از شمعی روشن و توخالی، گوش را از سم‌ها، جرم و… پاک می‌کنند.

این روش به‌طور گسترده‌ در سراسر آسیا، اروپا و آمریکای شمالی استفاده شده است، اما هنوز هم متخصصان بر سر به‌کارگیری این روش با هم اختلاف دارند. شواهد تاریخی نشان می‌دهد این روش درمانی در زمان‌های دور وجود داشته و مردم آن را یک عمل مهم فرهنگی، مراقبتی و درمانی می‌دانستند.

ناف‌گیری

افتادن ناف یا دررفتگی ناف به مشکلی گفته می‌شود که با برداشتن بار سنگین، گرفتگی عضلات، تنگ‌شدن عروق و… پیش می‌آید.

هیجان‌های ناگهانی، یکه‌خوردن، استرس، بلندکردن نامناسب بار مخصوصاً با معدۀ خالی و مشکلات روحی و روانی از عوامل بروز این عارضه است. هیجان یا استرس ناگهانی، انقباض‌هایی در ماهیچه‌های بدن از جمله ماهیچه‌های شکمی به ­وجود می‌­آورد که ممکن است به افتادن یا دررفتگی ناف  و از دست رفتن توازن و تعادل بدن منجر شود.

 

کلینیک دکتر سریتا با سابقۀ چندین‌سالۀ پزشکان مجرب و مورد تأیید مراکز علمی و تحصیل‌کرده در دانشگاه‌های معتبر ایران و خارج از کشور تلاش می‎کند خدمات طب سنتی را به بهترین شکل به مراجعه‌کنندگان ارائه دهد. اگر به‌دنبال مرکز جامع و قابل اعتمادی در زمینۀ طب سنتی هستید، کلینیک دکتر سریتا با کادر مجرب و فضای کاملاً بهداشتی پذیرای شماست.

برچسب ها :
اشتراک گذاری :

دیدگاه خود را بنویسید