ماساژ درمانی

ماساژ درمانی چیست؟ انواع ماساژ و فواید آن

ماساژ درمانی قدیمی‌ترین شیوۀ درمان جسم و روح است و قدمتی 2700 ساله دارد. مالش بدن در زمان انسان‌های اولیه و تمدن‌های باستانی وجود داشته است. هندی‌ها از ماساژ در ورزش‌های تنفسی استفاده می‌کردند. مصری‌ها و ایرانی‌ها نیز انواع مختلف درمان با ماساژ برای درمان و آرامش استفاده می‌کردند.

        آنچه در این مقاله می‌خوانید:

  • تاریخچه ماساژ در جهان چیست؟
  • انواع ماساژ کدامند؟
  • درمان با ماساژ در ایران و اسلام (دلک و غمز) چگونه است؟
  • اعمال یداوی چیست؟
  •  فواید ماساژ درمانی چیست؟
  • چه نکاتی قبل از ماساژ درمانی باید رعایت شوند؟

 ابوعلی سینا درمان با ماساژ را برای پخش‌کردن مواد زائدی که در عضلات جمع می‌شدند، توصیه می‌کرد. این کار را برای رفع خستگی بسیار مفید می‌دانست. کتاب امپراتور زرد که به کتاب مرجع طب داخلی چین معروف است. در این کتاب، ماساژدرمانی برای درمان فلج و تب و لرز توصیه شده است. ماساژ در همۀ دوران‌ها و ملت‌ها رواج داشته است اما مردم به اثرات درمانی آن آگاه نبوده‌اند. مثلاً برای التیام درد ضرب‌دیدگی‌ها اولین کاری که می‌کردند ماساژدادن ناحیۀ آسیب‌دیده بوده است.

تاریخچۀ ماساژ در جهان

تاریخچۀ ماساژدرمانی در تمدن غرب به یونان باستان برمی‌گردد. ۵۰۰ سال قبل از میلاد در یونان بقراط (پدر طب غربی)، از ماساژ نیز برای درمان استفاده می‌کرد.

تا مدت‌ها در کتاب‌های پزشکی، ماساژ و تمرین‌درمانی به یک معنا استفاده می‌شدند. سوئدی‌ها این دو مفهوم را از هم جدا کردند. در سال ۱۸۱۳ در استکهلم اولین کالج آموزش ماساژ را تاسیس کردند. ماساژ سوئدی بر اساس آناتومی و فیزیولوژی به نام «پزشکی ژیمناستیک» است. این دانش در دانشگاه استکهلم به ثبت رسید.

ماساژ درمانی چیست؟ انواع ماساژ و فواید آن

ماساژ سوئدی

«جنبش سوئدی درمان» در سال ۱۸۵۸ به آمریکا رسید. امروز این ماساژ را به عنوان ماساژ سوئدی می‌شناسند. ماساژ سوئدی پایه و اساس انواع دیگر ماساژ غربی، از جمله ماساژ ورزشی، ماساژ بافت عمیق و ماساژ آروماتراپی است.

تا چند دهۀ پیش ماساژ در غرب تفریح و لوکس شناخته می‌شد. بین سال‌های ۱۸۸۴ تا ۱۹۱۸ هم‌زمان با شروع کار فیزیوتراپی وارد عرصۀ پزشکی و درمان شد.

از سال ۱۹۸۰ درمان با ماساژ به سرعت گسترش پیدا کرد. امروزه یک اقدام درمانی مهم در حفظ سلامتی و درمان است. از سال ۱۹۹۳ ماساژ در یکی از بخش‌های طب مکمل طبقه‌بندی شد. امروزه نیز از ماساژ با اهداف مختلف، به‌ویژه در درمان دردهای عضلانی و مفصلی جایگاه ویژه‌ای دارد. همچنین در توانبخشی و بازتوانی بیماری‌های مختلف به کار گرفته می‌شود.

درمان با ماساژ در اسلام و ایران (دلک و غمز)

اطلاعات و تحقیقات کاملی در زمینۀ ماساژ در ایران و اسلام در دست نیست. با این حال تا دوران‌های اخیر مفاهیمی مانند مالش یا ماساژ با سنگ پا جزو سرفصل‌های بهداشتی نوشته‌های پزشکان ایرانی و دلاکی و کیسه‌کشی از مشاغل شناخته‌شده در فرهنگ ایرانی بوده است.

 عمل ماساژ به شکل دلاکی و کیسه‌کشی اقدامی بهداشتی در حمام‌های ایرانی محسوب می‌شد. تا آن‌جا که در سال 1222 ه.ق کتابی در این زمینه برای کسانی که به این حرفه مشغول بودند نوشته شد. این کتاب «رسالۀ دلکیه» بود. در آن از کیسه‌کشی گفته شده بود که در حمام‌های ایرانی یک عمل بهداشتی معمول به حساب می‌آمده است؛

آموزش ماساژ و نحوۀ تأثیرپذیری بدن از حرکت به‌صورت جدی در دوران پزشکی بعد از اسلام مطرح بوده است.

نظر حکمای اسلام دربارۀ ماساژ

حکمای اسلامی دلایل متعددی برای ورزش و دلک بیان کرده‌اند؛ از جمله ابوبکر اخوینی. او ریاضت یا ورزش را برای پاکسازی بدن و آماده شدن اعضا برای دریافت مواد غذایی و افزایش حرارت غریزی یا انرژی لازم می‌داند.

 همچنین زکریای رازی بر این باور است که جنبش و ورزش برای فعال نگه‌داشتن راه‌های دفعی بدن و کمک به تخلیۀ پس‌مانده‌ها لازم است. ابن‌سینا اهمیت بسیاری برای حرکت در حفظ سلامتی قائل است؛ او اصول ششگانۀ تندرستی را با ورزش آغاز می‌کند و متذکر می‌شود: وقتی مواد زائد حاصل از مراحل مختلف هضم در بدن جمع می‌شوند، عفونت، بیماری‌های سوء‌مزاجی یا بی‌اعتدالی و… در بدن به وجود می‌آید و توان دفاعی بدن کم می‌شود.

ماساژ درمانی چیست؟ انواع ماساژ و فواید آن

تعریف ماساژدرمانی و دلک و غمز

ریشۀ کلمه ماساژ از منابع مختلف مشتق شده است. ریشۀ لاتین ماساژ و ریشه‌های یونانی ماسئین یا ماسو به معنای لمس،‌ دست‌زدن، فشار دادن یا مالیدن است. فعل فرانسوی ماسر نیز به معنای مالیدن آمده است. ریشۀ عربی مس یا مسح و ریشۀ سانسکریت آن، مکه فشار آرام ترجمه شده است.

 واژۀ ماساژدرمانی، تکنیک‌های مختلفی را در برمی‌گیرد. این کلمه در مجموع فشار دادن، مالش‌ دادن یا هر نوع حرکات حساب‌شدۀ دست روی عضلات یا بافت‌های نرم بدن است توسط درمانگران. درمانگران غالباً از دست‌ها و انگشت‌های خود برای ماساژدادن استفاده می‌کنند. اما ممکن است گاهی اندام‌هایی مثل ساعد، آرنج یا حتی پا را نیز به کار بگیرند.

در ماساژ سوئدی، درمانگران از روش‌هایی از جمله لمس‌ کردن‌های طولانی، مشت‌ومال‌ دادن، حرکات چرخشی عمیق، تکان‌ دادن و ضربه‌ زدن استفاده می‌کنند. ماساژ ورزشی تقریباً شبیه ماساژ سوئدی است، با این تفاوت که متناسب با نیازهای ورزشکاران، حرکات تغییر می‌کنند.

 

انواع ماساژ درمانی

از انواع ماساژ می‌توان به ماساژ بافت‌های عمیق و ماساژ تریگر پوینت (Trigger Point) یا «نقطۀ ماشه‌ای» اشاره کرد. تمرکز آن‌ها بر تریگرپوینت‌ها است؛ نقاطی خاص و گره‌های عضلانی که در صورت فشاردادن، ایجاد درد می‌کنند و ممکن است باعث درد در سایر قسمت‌های بدن شوند.

«غمز و دلک» طب ایرانی شامل حرکت‌های سرشی، لیزشی، لغزشی، گیله­‌ای و ستونی است که ترکیب آن‌ها، حدود ۸ هزار نوع حرکت دست اتفاق می­‌افتد! و بهبود بیماران را سرعت می‌دهد.

اعمال یداوی چیست؟

اعمال یداوی یکی از بخش‌های مهم طب سنتی است. غمز و دلک زیرمجموعۀ این اعمال محسوب می‌شود. متاسفانه بسیاری از آموزه‌های دلک و غمز در طول تاریخ از بین رفته‌اند. تلاشی جدی در زمینۀ حفظ این روش درمانی صورت نگرفته است؛ در حالی که دلک و غمز یکی از ویژگی‌ها و مهارت‌های خاص حکیمان ایرانی محسوب می‌شده است.

در تاریخ، بسیاری از بزرگان و پادشاهان دلاک مخصوص خود را داشته‌اند و داشتن یک دلاک خوب، جزو ملزومات زندگی آن‌ها بوده است. دلاکان قدیم، هنر غمز و دلک داشتند و این کار شامل هفت مرتبه بود که عبارت‌اند از: روغن مالی، ماساژ، حجامت، بادکش، خواب مصنوعی ، تغذیه، تمرکز قوای درونی و هفده حرکت ورزشی آسانای یوگا.

فواید درمان با ماساژ

  • ماساژ درمانی برای کاهش فشار خون و اضطراب مفید است.
  • افسردگی را در طول چند جلسه بهبود می‌بخشد.
  • برای کمردردهای مزمن مفید است.
  • در سرطان‌های پیشرفته درد را کاهش می‌دهد و بهبود وضعیت روحی و جسمی بیمار مؤثر است.
  • ماساژدرمانی باعث ترشح موادی مانند سروتونین و اندورفین می‌شوند که درد را کاهش می‌دهند.
  • رطوبت را در بدن نگه می‌دارد.
  • مواد زایدی که در بدن تجمع کرده‌اند از بین می‌برد.
  • خون‌رسانی به مغز و سایر اعضای بدن را سرعت می‌بخشد.
  • باعث جذب بهتر مواد غذایی و گوارش بهتر در بدن می‌شود.
  • خستگی‌ها، ناراحتی‌ها و کوفتگی‌های بدن را از بین می‌برد.
  • خروج ادرار، جذب و انتقال مواد در بدن را تسهیل می‌کند.
  • بسیاری از بیماری‌های عصبی  مانند فلج، رعشه، تشنج و بیماری‌هایی مانند نارسایی‌های کبدی، اسهال، قولنج، و بسیاری دیگر را درمان می‌کند.

ماساژ درمانی چیست؟ انواع ماساژ و فواید آن

نکته‌هایی که قبل از درمان با ماساژ باید به آن‌ها توجه شود:

  • نباید از ماساژدرمانی به جای درمان‎های رایج استفاده کرد. ماساژدرمانی طب مکمل است و باید در کنار درمان‌های دیگر از آن استفاده شود.
  • در شرایط پزشکی خاص حتماً پیش از تصمیم به ماساژدرمانی باید در این باره تحقیق شود و با پزشک مشورت شود.
  • از قانونی‌بودن مرکز ماساژدرمانی، مدرک‌ها، مجوزها و تجربۀ درمانگر اطمینان حاصل شود.
  • پیشنهادهای درمانگر ماساژ، مانند گیاهان دارویی یا مکمل‌ و رژیم غذایی خاصی حتماً باید با پزشک در میان گذاشته شود.
  • افرادی که اختلالات انعقاد خون دارند و تعداد پلاکت‌های خون آن‌ها کم است نباید از ماساژدرمانی استفاده کنند.
  • افرادی که داروهای رقیق‌کنندۀ خون مثل «وارفارین» مصرف می‌کنند، نباید ماساژهای شدید انجام دهند.
  • بعضی از نقاط بدن نباید تحت ماساژ شدید قرار بگیرند. مانند لخته‌های خون، شکستگی‌ها، زخم‌های باز یا زخم‌های در حال بهبود، عفونت‌های پوستی یا استخوان‌های ضعیف، همچنین اعضایی که به‌تازگی تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند.
  • بیماران مبتلا به سرطان حتماً باید شرایط خود را برای پزشک تشریح کنند. هر توصیه‌ای برای جلسات درمان با ماساژ لازم است از آن‌‎ها بگیرند. فشار روی تومورها و مواردی مانند این ممکن است برای بیمار بسیار خطرناک باشد.
  • زنان باردار قبل از انجام ماساژدرمانی باید با پزشک خود مشورت کنند.

 

در کلینیک دکتر سریتا پزشکان مجرب و مورد تأیید مراکز علمی در محیطی آرام و بهداشتی فعالیت می‌کنند. آن‌ها خدمات دلک و غمز را به مراجعه‌کنندگان ارائه می‌دهند.

 

 

ماساژ درمانی چیست؟ انواع ماساژ و فواید آن

برای استفاده از خدمات ویزیت آنلاین دکتر سریتا

می‌توانید هر روز از ساعت 9 صبح تا 19 با شماره تلفن‌های  7-88207836-021 و یا 0054944-0910 تماس بگیرید.

و یا از طریق فرم دریافت مشاوره آنلاین، شماره تماس خود را ثبت کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.

تماس با ما

اشتراک گذاری :

دیدگاه خود را بنویسید