مزاج شناسی

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

مزاج شناسی یکی از راهکارهای طب سنتی ایران برای اصلاح سبک زندگی افراد و پیشگیری از بیمار شدن است.

آنچه در این مقاله می‌خوانید:

  •  چهار مزاج مرکب
  • روش‌های مزاج شناسی
  • دستورهای مخصوص هر مزاج
  • روش صحیح زندگی برای مزاج گرم و خشک
  • روش صحیح زندگی برای مزاج گرم و تر
  • روش صحیح زندگی برای مزاج سرد و خشک
  • روش صحیح زندگی برای مزاج سرد و تر

روش‌های مختلفی برای شناسایی مزاج افراد مختلف وجود دارد.

پزشک طب سنتی قبل از معالجه افراد با انجام آزمایش‌هایی مزاج آنها را تشخیص می‌دهد.

با مزاج شناسی راهکار پیشگیری و درمان متناسب با مزاج آن فرد توسط متخصص طب سنتی ارائه می‌شود.

براساس مقدار خلط‌های گرم، سرد، خشک و تر در بدن انسان، مزاج افراد چهار دسته‌ی گرم و تر، گرم و خشک، سرد و تر و سرد و خشک تقسیم می‌شود.

چهار مزاج مرکب

مزاج‌های بدن که نماد عناصر چهارگانه هستند، عبارتند از: مزاج گرم (آتش)، مزاج سرد (خاک)، مزاج تر (آب) و مزاج خشک (باد).
چهار مزاج مرکب از ترکیب این مزاج‌ها به دست آمده است.

  • مزاج گرم و خشک یا صفراوی.
  • مزاج گرم و تر یا دموی.
  • مزاج سرد و خشک یا سوداوی.
  • مزاج سرد و تر یا بلغمی.

روش‌های مزاج شناسی

مزاج شناسی با روش‌های زیر انجام می‌شود.

  • لمس بدن
  • رنگ پوست
  • وضعیت خواب
  • وضعیت مو

دستورهای مخصوص هر مزاج

در مزاج شناسی علاوه بر توصیه‌های عمومی، برای هر مزاجی دستوری مخصوص وجود دارد.

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

روش صحیح زندگی برای مزاج گرم و خشک

دستورهای مخصوص مزاج شناسی برای مزاج گرم و خشک عبارتند از:

  • هوای تازه و خنک استنشاق کنید.
  • در رژیم غذایی خود، به جای گوشت، بیشتر سبزی و میوه بگنجانید.
  • آب و مایعات بیشتری بنوشید تا ادرار صبحگاهی شما پررنگ نباشد و رنگ آن به زرد لیمویی تغییر کند.
  • هر شب، شش تا هفت ساعت بخوابید. روزهای تابستان یک ساعت استراحت پس از ناهار رطوبت کافیِ بدن شما را تامین می‌کند.
  • صبح زود یا شامگاه به فعالیت جسمی و ورزش در هوای خنک بپردازید.
  • هر شب، بینی خود را با کمی روغن بادام شیرین طبیعی مرطوب کنید.
  • از هوا، محیط، فعالیت‌ها و حالات روانی که موجب افزایش گرمی و خشکی می‌شود، پرهیز کنید.
  • از نوشیدن چای و قهوه زیاد پرهیز کنید.
  • از فعالیت بسیار و ورزش شدید دوری کنید، چون گرمی و خشکی را افزایش می‌دهد.
  • از بی خوابی و کم خوابی (کمتر از پنج ساعت) و دیر خوابیدن بپرهیزید.
  • از عصبانیت، هیجانات روانی و زیاد حرف زدن خودداری کنید.
  • اگر افراد با مزاج گرم و خشک این دستورها را رعایت نکنند، برای ابتلا به بیماری‌های زیر استعداد بیشتری دارند: اضطراب، تنش فکری، میگرن، وِزوِز گوش، تپش قلب، اسهال خونی، زردی، لکه بینی و افزایش خونریزی هنگام عادت ماهانه، تلخی دهان، سرفه‌ی خشک، بی‌خوابی، سوزش بدون علت ادرار داشتن و لاغری شدید.
  • مواد غذایی مناسب برای مزاج گرم و خشک عبارتند از: سیب، گلابی، آلو، بامیه، کدو خورشتی، هندوانه، مغز بادام، کدو حلوایی، ماش و آش جو.
  • خوردن سیر، پیاز، خربزه، بادمجان، سیاه‌دانه، موز، طالبی، برای افراد دارای مزاج گرم و خشک مناسب نیست.

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

روش صحیح زندگی برای مزاج گرم و تر

دستورهای مخصوص مزاج شناسی برای مزاج گرم و تر عبارتند از:

  • در هوای سرد خود را گرم و در هوای گرم خود را خنک نگه دارید.
  • در رژیم غذایی خود، میوه و سبزی تقریبا برابر گوشت بگنجانید. غذاهای دریایی با مزاج گرم و تر سازگار است.
  • پانزده تا سی دقیقه پیاده‌روی یا دویدن صبحگاهی برای صاحبان این مزاج مفید است.
  • برای مزاج گرم و تر، شش تا هفت ساعت خواب شبانه کافی است. این افراد باید از زود خوابیدن و زود بیدار شدن بپرهیزند. در تابستان نیم ساعت استراحت بعد از غذا برای آنان مفید است، پس چنانچه مزاج شما گرم و تر است، سعی کنید بیش از 8 ساعت نخوابید.
  • غذاهای لینت‌آور را در رژیم غذایی خود قرار دهید تا اجابت مزاج طبیعی داشته باشید.
  • حجامت یا فصد برای این مزاج خوب است و بهتر است این کار را در فصل بهار یا تابستان انجام دهند.
  • از هوا، محیط، فعالیت‌ها و حالات روانی که موجب افزایش گرما و رطوبت می‌شود، به خصوص در هوای مرطوب بپرهیزید.
  • فعالیت زیاد و و ورزش‌های سخت برای شما مفید نیست.
  • از نگرانی، خشم و هیجان بیش از اندازه دوری کنید.
  • اگر افراد با مزاج گرم و تر این دستورهای کلی و اختصاصی را رعایت نکنند به این بیماری‌ها بیشتر دچار می‌شوند: سردرد، پرخوابی، خون در ادرار، خستگی، ضعف جنسی، چاقی و تپش قلب.
  • در رژیم غذایی خود از این موارد بیشتر استفاده کنید: کاهو، خیار، نارنج، نان جو، غلات جوانه زده، سیب، تمر هندی و آلو بخارا.
  • این مواد غذایی برای این افراد مناسب نیست: انواع شور، گوشت زیاد، غذاهای چرب، خرما، انبه، کشمش، جگر سیاه، موز و سیر.

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

روش صحیح زندگی برای مزاج سرد و تر

دستورهای مخصوص مزاج شناسی برای مزاج سرد و تر عبارتند از:

  • نیم ساعت پیش از غذا و یک تا دو ساعت پس از غذا آب ننوشند.
  • به دلیل توانایی ضعیف دستگاه گوارشی افراد بلغمی بهتر است روزانه فقط دو وعده غذا بخورند.
  • ورزش و فعالیت جسمی منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانند.
  • 10 تا 15 دقیقه راه رفتن پس از شام برای آنان مفید است.
  • هشت ساعت خواب برای آنها مناسب است. افراد بلغمی باید سحر از خواب برخیزند تا بلغم اضافه در بدن آنها تولید نشود.
  • خواب و استراحت بیش از اندازه موجب افزایش سردی و تری می‌شود و برای این افراد مضر است. پوشیدن لباس مناسب و گرمای کافی، به خصوص در هوای مرطوب برای آنان توصیه می‌شود.
  • استراحت بیش از اندازه و کم تحرکی برای این افراد مضر است.
  • خوابیدن طی روز، به خصوص یک ساعت قبل از غروب، بسیار مضر است. چون موجب افزایش بلغم، سنگینی سر، التهاب سینوس‌ها و کند شدن فعالیت مغز می‌شود.
  • اگر افراد با مزاج سرد و تر دستورهای فوق را رعایت نکنند، برای ابتلا به این علایم و بیماری‌ها استعداد بیشتری دارند: عطسه، سردرد، کاهش حافظه، ضرع، پرخوابی، آسم، سینوزیت، التهاب و بزرگ شدن لوزه‌ها، ضعف هضم، ریفلاکس معده به مری، شب ادراری، دردها و التهاب‌های مفصلی، ترشحات زنانه و تاخیر در عادت ماهانه.
  • غذاهای سرشار از پروتئین و مواد غذایی ملین مانند تخم مرغ، گوشت، میگو و جگر مصرف کنید. همچنین هنگام زمستان و شب‌ها در خوردن غذاهای سرد احتیاط شود.
  • اگر مزاج شما سرد و تر است در رژیم غذایی خود از این مواد استفاده کنید: بره، بوقلمون، سیب، رازیانه، هویج، نخود، گندم، دارچین، زنجبیل، عسل، شیره، خرما و پسته.
  • موادی چون عدس، میوه‌های ترش، قارچ، گوشت گاو و کاهو برای این مزاج مناسب نیست.

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

روش صحیح زندگی برای مزاج سرد و خشک

دستورهای مخصوص مزاج شناسی برای مزاج سرد و خشک عبارتند از:

  • پوست خود را از هوای خشک محافظت کنید. برای این کار می‌توانید پوست خود را با روغن زیتون یا روغن کنجد چرب کنید.
  • 10 تا 15 دقیقه پیاده‌روی پس از شام مفید است.
  • به اندازه‌ی کافی مایعات بنوشید، همچنین آب سیب و آب هویج میل کنید.
  • حمام کردن با آب ولرم و ماساژ بدن با روغن‌های مناسب مفید است.
  • هر 12 ساعت بینی خود را با کمی روغن بادام شیرین طبیعی مرطوب کنید.
  • ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی مناسب هستند. سفرهای کوتاه، به خصوص به مناطق مرطوب و معتدل، توصیه می‌شود.
  • حدود ساعت 10 شب بخوابید.
  • حدود 6 تا 7 ساعت استراحت کنید. نیم ساعت خواب کوتاه پس از ناهار اشکالی ندارد.
  • هوا، محیط و فعالیت‌هایی که باعث افزایش سردی و خشکی می‌شود برای شما مضر است.
  • غذاهای یخ زده، مانده و کنسروی نخورید.
  • از بی خوابی و کم خوابی بپرهیزید.
  • غم، تنهایی، تفکرات دقیق و نگرانی بیش از اندازه از جمله عوارض رعایت نکردنِ اصول حفظ الصحه در این مزاج است.
  • نمونه برخی از غذاها و نوشیدنی‌هایی که مناسب نیستند: ماهی شور، خیار شور، گوشت گاو، غذای مانده، لبنیات، کاهو و قارچ.
  • در رژیم غذایی خود از این مواد بیشتر استفاده کنید: گوشت بره، گلابی، طالبی، به، بادام شیرین، انگور، فرنی، بادام، نخود آب، خربزه و انجیر.

منبع:

  1. کتاب نسل سالم نوشته‌ی سودابه بیوس
برای استفاده از خدمات ویزیت آنلاین دکتر سریتا

می‌توانید هر روز از ساعت 9 صبح تا 19 با شماره تلفن‌های  7-88207836-021 و یا 0054944-0910 تماس بگیرید.

و یا از طریق فرم دریافت مشاوره آنلاین، شماره تماس خود را ثبت کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.

تماس با ما

مزاج شناسی چیست و انواع آن کدام است؟

اشتراک گذاری :

دیدگاه خود را بنویسید